Başkumandanlık Meydan Muharebesi ya da Dumlupınar Meydan Muharebesi, 30 Ağustos 1922 tarihinde Kütahya’nın Dumlupınar ilçesi yakınlarında Türk ve Yunan orduları arasında gerçekleşen ve Kurtuluş Savaşı’nın kaderini belirleyen kritik bir savaş olarak tarihe geçti. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın doğrudan sevk ve idare ettiği bu muharebe, İstiklal Harbi’nin kesin Türk zaferiyle sonuçlanmasını sağladı. Kurtuluş Savaşı’nın son evresi, 26 Ağustos 1922’de Afyonkarahisar Kocatepe’den başlatılan Büyük Taarruz ile açıldı. Türk ordusu, yoğun hazırlık sürecinin ardından Yunan hatlarına karşı geniş çaplı bir saldırı gerçekleştirirken, taarruzun hedefi Dumlupınar yönünde düşman kuvvetlerini çevreleyerek imha etmek olarak belirlendi. Türk ordusu, seferberlik süreciyle birlikte personel ve lojistik kapasitesini önemli ölçüde artırdı. Fransa ve Sovyetler Birliği’nden sağlanan desteklerle ordunun mühimmat ve ikmal gücü güçlendirilirken, 1922 yazında yapılan planlamalar sonucunda genel taarruz kararı alındı. Türk birlikleri, gizlilik içinde hazırlıklarını tamamlayarak 26 Ağustos sabahı harekâta başladı.
YUNAN ORDUSU SAVUNMA HATTI KURDU
Yunan ordusu Afyon ve çevresinde güçlü tahkimatlar oluşturarak üç ayrı savunma hattı kurdu. Demiryolu ve lojistik avantajlarını kullanarak bölgeyi savunmaya hazırlanan Yunan birlikleri, Türk taarruzunu önceden tespit edebileceğini düşünüyordu. Ancak Türk ordusunun sürpriz saldırı planı bu hesapları boşa çıkardı. 26 Ağustos’ta başlayan taarruz, 27 Ağustos itibarıyla şiddetli çatışmalara dönüştü ve Yunan savunma hatları büyük ölçüde çözüldü. 30 Ağustos 1922’de Dumlupınar çevresinde yapılan son çarpışmalarla Yunan ordusu ağır kayıplar verdi ve cephe tamamen çöktü. Bu gelişmeyle birlikte Türk birlikleri Kütahya’ya kadar ilerledi.
ULU ÖNDER ATATÜRK’ÜN TARİHİ EMRİ: ORDULAR, İLK HEDEFİNİZ AKDENİZDİR İLERİ!
Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emri doğrultusunda Türk ordusu batıya doğru ilerleyişini sürdürdü. Atatürk’ün söz konusu emri, Eşme Takmak köyünde bulunan ve bugün tescillenen anıt ağacın altında verdiği Uşak Valiliği kaynaklarında yer alırken, söz konusu emirle birlikte kurtuluşta son noktalar konmaya başladı. 1 Eylül’de Uşak, 2 Eylül’de Eskişehir, 8 Eylül’de Manisa ve 9 Eylül 1922’de İzmir yeniden Türk kuvvetlerinin kontrolüne geçti. Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Yunan ordusunun Anadolu’daki askeri varlığının sona ermesine yol açarken, Kurtuluş Savaşı’nın da fiilen tamamlanmasını sağladı. Savaşın ardından Batı Anadolu’da büyük tahribat meydana gelirken, Türk ordusunun zaferi Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini hızlandıran en önemli dönüm noktalarından biri oldu.
